Index

Hoofdpagina
De spelregels
Missers
Iets beter
Wie ben ik?

Het hoeft niet altijd te zijn wat het lijkt.

Op een donkere avond loopt een politieagent door een straat die er verlaten uitziet. Plotseling hoort hij een inbrekersalarm en ziet een juwelierszaak met een gebroken etalageruit. Dan ziet hij een man met een masker uit de gebroken ruit kruipen met een zak op zijn rug en een pistool in zijn hand. Hij houdt de man aan en constateert dat de zak vol zit met dure juwelen. De agent aarzelt geen moment en komt tot de conclusie dat de man de wet overtreedt.

Heel veel mensen zullen tot dezelfde slotsom komen, maar nu volgt een andere uitleg.

De man in kwestie is de eigenaar van de juwelierszaak. Hij kwam thuis van een feestje waarop iedereen zich had verkleed en was mede daardoor zijn sleutel vergeten mee te nemen. Gelukkig kwam er net een auto langs die met zijn band over een steen reed die daardoor wegschoot, dwars door de etalageruit. Om te voorkomen dat zijn eigendommen werden gestolen kroop hij door de ruit naar binnen, pakte een zak en deed daar de juwelen in en nam voor de veiligheid zijn pistool mee om eventuele rovers af te schrikken. Vervolgens klom hij weer naar buiten.

Uit wat we zien en dus weten, leiden we af, dat de man in kwestie een inbreker is. Maar als we de andere verklaring er naast zetten kunnen we alleen maar stellen dat de waarschijnlijkheid groter is dat de man een inbreker is dan dat hij de eigenaar van de zaak is en dat we het dus niet met zekerheid kunnen zeggen.

Tijdens een onderzoek vonden wetenschappers ooit een sterke samenhang tussen de verhouding van de grootte de pink ten opzichte van de ringvinger enerzijds en de mate van autisme. Hoe groter de pink ten opzichte van de ringvinger, hoe groter de kans op autisme. Dus, uitgaande van beide verschijnselen kon met enige zekerheid worden vastgesteld wanneer iemand een grotere kans op autisme bezat. De onderliggende redenering werd echter volledig onderuit gehaald doordat achteraf bleek, dat beide verschijnselen werden beïnvloed door de mate waarin het kind voor de geboorte aan het hormoon testosteron was blootgesteld.

• De gegeven situatie of de aanname daarvan
• De feiten of gebeurtenissen die deel uitmaken van het redeneerproces
• De interpretatie van de feiten of gebeurtenissen en mogelijke alternatieve interpretaties, de redenering zelf
• De eindconclusie

In beide bovenstaande gevallen is niet verder gekeken dan de neus lang is, van mogelijke alternatieve interpretaties is in eerste instantie geen sprake.